naar de inhoud
Terug naar home

Innovatie stimuleren

Doorpakken op digitalisering

Wat is succesvol innoveren?

Innovatie is te definiëren als geslaagde vernieuwing. Het gaat om iets nieuws dat zijn nut bewijst, dat waarde toevoegt. Innoveren – het proces om te komen tot innovatie – is dus per definitie onzeker: van iets dat nieuw is, weet je van tevoren nooit zeker of het zijn nut gaat bewijzen. Er is al heel veel kennis beschikbaar over innoveren. In het boek Innovatiesucces in het mbo van practor John Schobben, tevens adviseur bij de werkgroep Innovatie stimuleren, is deze kennis gerangschikt volgens zes aspecten.

De zes aspecten van succesvol innoveren

Schobben vat de zes aspecten van succesvol innoveren samen in het model van de innovatiecirkel. Hij schrijft: “Het stilstaan bij die stappen, de randvoorwaarden en de verantwoordelijkheden vergroot het innovatiesucces in het mbo.”

Een cirkel met de elementen van innoveren
Een cirkel met de elementen van innoveren

De innovatiecirkel is geen tijdvolgordelijke maar een vicieuze cirkel die steeds opnieuw doorlopen wordt. Tijdens het hele innovatieproces spelen de volgende zes aspecten een rol:

  1. Vraagarticulatie
  2. Innovatieconcept
  3. Verbindend leiderschap
  4. Documenteren; expliciet leren
  5. Valideren; Verduurzamen
  6. Evalueren

Deze aspecten zijn zeer behulpzaam en relevant voor de innovatieprocessen van elk van de thema’s van Doorpakken op digitalisering. Hieronder geven we een korte toelichting bij elk van de aspecten.

Dit aspect gaat om het zo scherp mogelijk formuleren van de kernvraag of het doel van een bepaald project op alle organisatieniveaus. Daarbij is het van belang om evidence informed te werk te gaan.

Als de vraag helder is, kun je een passende aanpak opstellen voor het werken aan de vraag. Als je al een helder doel kunt formuleren als antwoord op de vraag, past een adaptieve aanpak waarin je stuurt op de uitkomst. Als het doel onbekend is, is een reflexieve strategie waarin je meer stuurt op het proces behulpzaam.

Een ander aspect dat essentieel is voor innovatiesucces is verbindend leiderschap. ‘Alignment’ is hierbij een kernbegrip. Docenten, bestuur en management moeten in alle fasen van het proces volledig betrokken en gecommitteerd zijn en zorgen voor experimenteerruimte.

Een van de meest onderschatte en onderbelichte stappen tijdens een innovatieproces is het documenteren. Het gaat hierbij om het creëren van een gedeelde taal om de belangrijkste lessen, ontwikkelingen, (tussen)producten en processen vast te leggen om ze te delen en ervan te leren.

In deze fase staan de volgende vier processen en vragen centraal:

  • Valideren: is deze oplossing het antwoord op de oorspronkelijke vraag?
  • Valoriseren: voegt de oplossing waarde toe?
  • Verduurzamen: is de oplossing bestand tegen veranderende omstandigheden? Vindt de oplossing doorgang als het project of programma klaar is?
  • Doorwerking: is de oplossing contextspecificiek of kan deze breder worden ingezet?

Door met alle betrokkenen terug te kijken, de evaluatie te documenteren en verhalen breder te delen, kan er veel geleerd worden voor komende innovaties. Niet alleen op inhoud maar vooral ook op het innovatieproces.

De innovatiecirkel kan onder andere gebruikt worden als denkkader, gespreksleidraad, checkmiddel voor ondersteuners en als taxonomie voor vraag en antwoord.

De ‘innovatiesucceswiki’

Specifiek voor Doorpakken op digitalisering gebruikt de werkgroep Innovatie stimuleren de innovatiecirkel om veelgestelde innovatievragen uit de werkgroepen te rubriceren naar de zes aspecten en bij te houden in de ‘innovatiesucceswiki’.

In deze wiki vind je onder elke veelgestelde innovatievraag:

  • verwijzingen naar praktijkvoorbeelden uit het programma;
  • relevante achtergrondkennis uit de literatuur en de praktijk;
  • een verwijzing naar aanspreekpunten met ervaring.

Dit is een publicatie van de werkgroep Innovatie stimuleren van het programma Doorpakken op digitalisering en wordt permanent geüpdatet. 

Meer weten?

Benieuwd naar de teamleden van het thema in het programma Doorpakken op digitalisering, bekijk dan de pagina op de saMBO-ICT website. Heb je specifieke vragen? Vul dan het contactformulier hieronder in.

Het formulier is succesvol verzonden. Er wordt zo snel als mogelijk contact met je opgenomen.

Er is iets fout gegaan, probeer het later nog eens